fa ارائه یک سامانه ترجمه ماشینی ترکیبی بر پایه رمزگشای یک‌نوا مقالات پردازش متن Paper پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در این مقاله یک مترجم خودکار متون انگلیسی به فارسی با استفاده از معماری ترکیبی قاعده</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مند و آماری ارائه شده است. این معماری ترکیبی به‌منظور بهبود نتایج هر دو مترجم، خروجی مترجم ماشینی قاعده</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مند و آماری را ترکیب کرده و سعی می‌کند یک خروجی برتر از هر دو سامانه ایجاد کند. در این راستا از یک رمزگشای یک‌نوا با پیچیدگی زمانی چند</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جمله</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ای استفاده می</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شود. مترجم</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های ماشینی قاعده‌مند عمل ترجمه را بر اساس مجموعه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ای از قواعد زبانی انجام می</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دهند. به‌طور معمول نتایج آنها از نظر ترتیب کلمات و ساختار نحوی، کیفیت بهتری نسبت به نتایج مترجم</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های آماری دارند؛ ولی عملکرد این مترجم</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ها در زمینه انتخاب لغات مناسب و روانی ترجمه، ضعیف</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تر از مترجم‌های ماشینی آماری است. از‌این‌رو در این معماری، ترجمه اولیه به‌وسیله مترجم ماشینی قاعده</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مند صورت می</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیرد؛ سپس با استفاده از مترجم ماشینی آماری ترجمه آن بهبود داده می</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شود. به این منظور، ترتیب واژگان در ترجمه نهایی بر اساس ترجمه مترجم ماشینی قاعده</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مند صورت می</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیرد؛ سپس عمل ترجمه و انتخاب لغات توسط رمزگشای یک‌نوا، با درنظر‌گرفتن ترجمه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های نامزدهای ارائه‌شده توسط مترجم قاعده</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مند و آماری و همچنین با استفاده از مدل زبانی، انجام می</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شود. آزمایش</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های انجام‌شده نشان می</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دهند که کیفیت نتایج به‌دست‌آمده از معماری ترکیبی در معیار بلو، به‌طورتقریبی پنج واحد بهتر از نتایج مترجم ماشینی قاعده</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مند است. همچنین کیفیت این نتایج نسبت به نتایج مترجم ماشینی آماری در معیار بلو، یک واحد بهتر است.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify;"><strong>In this paper, a hybrid Machine Translation (MT) system is proposed by combining the result of a rule-based machine translation (RBMT) system with a statistical approach<span dir="RTL">.</span> The RBMT uses a set of&nbsp;</strong><strong>linguistic</strong>&nbsp;<strong>rules for translation, </strong><strong>which leads to better translation results in terms of word ordering and syntactic structure.</strong><strong> On the other hand,&nbsp;SMT works better in lexical choice. Therefore, in our system, an initial translation is generated using RBMT. Then the proper lexical for the resulted sentence is chosen by using a decoder algorithm which is inspired by SMT architecture. <span dir="RTL"></span></strong><br> <strong>In the pure SMT approach, decoder is responsible for selecting proper final lexical during the translation procedure. Normally this method </strong><strong>deals with lexical choice as well as reordering and required exponential order in time complexity. By fixing the word order in the output, a polynomial version of this method, named monotone decoding, is used in this paper. Monotone decoder algorithm selects the best lexical from a candidate list by maximizing the language model of resulted sentence. </strong><strong>The candidate list is gathered from the outputs of both pure RBMT and pure SMT systems.&nbsp;</strong><br> <strong>The experiments of proposed hybrid method on English-Persian language pair show significant improvements over both RBMT and SMT results. The results show that the proposed hybrid method </strong><strong>gains an improvement of almost +5 units over RBMT and about one unit over SMT in BLEU score</strong><strong>.</strong><br> &nbsp;</p> مترجم ماشین, معماری ترکیبی, رمزگشای یکنوا, ترتیب کلمات ترجمه, انتخاب لغات Machine translation, hybrid architecture, monotone decoder, translation reordering, lexical choice 77 90 http://jsdp.rcisp.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1288-1&slc_lang=fa&sid=1 hosein khatami حسین خاتمی h.khatami@ut.ac.ir 10031947532846007871 10031947532846007871 Yes دانشکدۀ مهندسی برق و کامپیوتر، پردیس دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران hakime fadaei حکیمه فدایی h.fadaei@ut.ac.ir 10031947532846007872 10031947532846007872 No دانشکدۀ مهندسی برق و کامپیوتر، پردیس دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران hesham faili هشام فیلی hfaili@ut.ac.ir 10031947532846007873 10031947532846007873 No دانشکدۀ مهندسی برق و کامپیوتر، پردیس دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران