fa بررسی مقایسه‌ای تأثیر برچسب‌زنی مقولات دستوری بر تجزیه در پردازش خودکار زبان فارسی مقالات پردازش متن Paper كاربردي Applicable <p>در این مقاله، به بررسی جایگاه برچسبزنی مقولات دستوری در تجزیه نحوی خودکار جملات فارسی پرداخته خواهد شد. به همین منظور، تأثیر کیفیت برچسبزنی مقولات دستوری و همچنین تأثیرگذاری میزان اطلاعات موجود در مقولات دستوری بر کارایی تجزیه خودکار جملات مورد مطالعه قرار خواهد گرفت. بهمنظور انجام این دو بررسی، سه سناریو برای تجزیه جملات ارائه شده و مقایسه میشود. در سناریو ۱، تجزیهگر ابتدا داده ورودی را برچسبزنی کرده و سپس جمله را تجزیه میکند. در سناریو ۲، از یک برچسبزن خارج از تجزیهگر و در سناریو ۳ از برچسب معیار واژهها برای تجزیه جملات استفاده میشود. در این بررسی، معیارهای ارزیابی متفاوت مورد استفاده قرار میگیرد تا میزان این تأثیرگذاری از ابعاد مختلف نشان داده شود. نتایج حاصل از آزمایشات نشان میدهد که کیفیت و میزان اطلاعات در مقولات دستوری واژه بر کارایی تجزیهگر تأثیر مستقیم دارد. کیفیت بالای برچسب مقولات دستوری سبب کاهش خطای تجزیهگر و افزایش کارایی آن میگردد. همچنین عدم وجود اطلاعات صرفیـنحوی تأثیر منفی بسزایی بر کارایی تجزیهگر دارد که این تأثیرگذاری در مقایسه با کیفیت برچسب مقولات دستوری بسیار بیشتر است.</p> <p><strong>In this paper, the role of Part-of-Speech (POS) tagging for parsing in automatic processing of the Persian </strong><strong>language is studied. To this end, the impact of the quality of POS tagging as well as the impact of the quantity of information available in the POS tags on parsing are studied. To reach the goals, three parsing scenarios are proposed and compared. In the first scenario, the parser assigns the POS tags firstly and then it parses the input sentence. In the second scenario, an external POS tagger is usedto assign the tags, then the sentence is parsed. In the third scenario, the parser uses the gold standard POS tags to parse the input sentence. In this study, various evaluation metrics are used to show the impacts from different points of views. The experimental results show that the quality of the POS tagger and the quantity of the information available in the POS tags have a direct effect on the parsing performance. The high quality of the POS tags causes error reduction in parsing and also it increases parsing performance. Moreover, lack ofmorphological -</strong><strong>syntactic information in the POS tags has a high negative impact on parsing performance. This impact is more pronounced than the impact of POS tagger performance.&nbsp;</strong></p> پردازش زبان فارسی, برچسب مقوله دستوری, تجزیه خودکار processing of the Persian language, part-of-speech tagging, parsing 121 132 http://jsdp.rcisp.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-669-1&slc_lang=fa&sid=1 Masood Ghayoomi مسعود قیومی masood.ghayoomi@gmail.com 10031947532846004968 10031947532846004968 Yes Freie Universität Berlin پژوهشکده زبانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران