نشریه « پردازش علائم و داده ها» در تمامی فرآیندهای ثبت، ارائه و انتشار مقالات و هم چنین در فرآیند داوری به قوانین
(Committee On Publication Ethics (COPE پایبند است. 

آیین‌نامه اخلاق انتشاراتی فصل‌نامه علمی پژوهشی « پردازش علائم و داده‌ها»

این آیین‌نامه، منشور یا تعهدنامه‌ای است که حدود اخلاقی و مسئولیت‌های مربوط به انجام فعالیت‌های علمی پژوهشی و چاپ آن را در مجله فصل ­نامه علمی پژوهشی « پردازش علائم و داده‌ها»  که از این به بعد مجله گفته می‌شود، ترسیم می‌کند تا از بروز تخلفات پژوهشی آگاهانه یا ناآگاهانه توسط نویسندگان مقالات پیش‌گیری کند.  

این آیین‌نامه بر گرفته از "منشور و موازین اخلاق پژوهش" مصوب معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران، موازین انتشاراتی پذیرفته‌شده بین‌المللی، و تجربیات موجود در این مجله و برخی از مجلات علمی پژوهشی دیگر است.
 

۱. مقدمه

نویسندگان، داوران، هیئت تحریریه و سردبیر مجله موظفند تمام اصول اخلاق پژوهشی و مسئولیت‌های مرتبط در زمینه چاپ را دانسته و به آن متعهد باشند. ارسال مقاله توسط نویسندگان، داوری مقاله توسط داوران و تصمیم‌گیری در مورد قبول یا رد مقاله توسط هیئت تحریریه و سردبیر به منزله دانستن و تبعیت از این حقوق است و درصورت احراز عدم پای‌بندی هر یک از این افراد به این اصول و مسئولیت‌ها، مجله هرگونه اقدام قانونی را حق خود می‌داند. منشور و موازین اخلاق پژوهش مصوب معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، بایستی راهنمای نویسندگان و دست اندرکاران داوری و انتشار مجله باشد.

فصل‌نامه علمی-پژوهشی «پردازش علائم و داده‌ها» در تمامی مراحل دریافت، داوری، ویرایش، پذیرش و انتشار مقالات، به اصول اخلاق نشر، صداقت علمی و رفتار حرفه‌ای پایبند است. این نشریه، ضمن التزام به قوانین و ضوابط ملی مرتبط، اصول و رویه‌های پذیرفته‌شده بین‌المللی در حوزه اخلاق نشر، به‌ویژه راهنماهای Committee on Publication Ethics (COPE) را مبنای عملکرد خود قرار می‌دهد.

این آیین‌نامه با هدف صیانت از اصالت پژوهش، جلوگیری از تخلفات علمی، حفظ حقوق نویسندگان، داوران و سردبیران، و ارتقای شفافیت و کیفیت علمی نشریه تدوین شده است. ارسال مقاله به این نشریه به معنای پذیرش مفاد این آیین‌نامه از سوی نویسندگان است.

بخش اول: مقدمه و تعهدات عمومی (Introduction & General Principles)

نشریه «پردازش علائم و داده‌ها» متعهد به حفظ بالاترین استانداردهای اخلاق نشر علمی و پیشگیری از هرگونه سوءرفتار پژوهشی است. این آیین‌نامه بر اساس اصول کلی، بیانیه‌ها و کدهای رفتاری کمیته اخلاق نشر (COPE) تدوین شده و مبنای تعامل میان نویسندگان، داوران، سردبیر و اعضای هیئت تحریریه است. تمامی مقالات ارسالی به این نشریه با استفاده از سامانه‌های مشابهت‌یاب معتبر ارزیابی شده و در صورت احراز هرگونه تخلف اخلاقی، طبق فلوچارت‌های استاندارد بین‌المللی با آن برخورد خواهد شد.

۱. وظایف و مسئولیت‌های سردبیر و اعضای هیئت تحریریه (Duties of Editors & Editorial Board)

• تصمیم‌گیری عادلانه و بی‌طرفانه (Fair Play and Independence): مقالات صرفاً بر اساس شایستگی علمی، نوآوری و ارتباط با حوزه تخصصی نشریه ارزیابی می‌شوند؛ بدون توجه به جنسیت، نژاد، قومیت، مذهب، شهرت علمی یا وابستگی سازمانی نویسندگان.

• رازداری (Confidentiality): سردبیر، اعضای هیئت تحریریه و کادر اجرایی متعهد هستند که هیچ‌گونه اطلاعاتی درباره مقاله ارسالی را به فردی غیر از داوران و دست‌اندرکاران ارزیابی مقاله فاش نکنند.

• تعارض منافع و شفافیت (Conflict of Interest): سردبیر و اعضای تحریریه نباید از داده‌ها، ایده‌ها یا نتایج مقالات چاپ‌نشده برای اهداف شخصی یا پژوهشی خود بدون رضایت صریح نویسنده استفاده کنند. در صورت وجود تعارض منافع میان سردبیر/عضو تحریریه با نویسندگان یک مقاله، فرآیند داوری و تصمیم‌گیری به یک داور یا عضو تحریریه مستقل واگذار خواهد شد.

۲. وظایف و مسئولیت‌های داوران (Duties of Reviewers)

• همکاری در تصمیم‌گیری علمی (Contribution to Editorial Decisions): داوری تخصصی به سردبیر در اتخاذ تصمیم نهایی و به نویسندگان در جهت بهبود کیفیت علمی مقاله کمک می‌کند.

• سرعت عمل و پاسخ‌گویی (Promptness): چنانچه داور منتخب احساس کند صلاحیت علمی لازم برای داوری مقاله را ندارد یا به دلیل محدودیت زمان قادر به انجام داوری نیست، باید مراتب را فوراً به دفتر نشریه اطلاع دهد تا مقاله به داور دیگری سپرده شود.

• رازداری و حفظ محرمانگی (Confidentiality): تمامی اطلاعات، مدارک و متن مقالات ارسالی باید به عنوان اسناد محرمانه تلقی شوند. داوران مجاز به اشتراک‌گذاری یا بحث در مورد مقاله با دیگران بدون هماهنگی با سردبیر نیستند.

• داوری بی‌طرفانه و مستدل (Objectivity & Standards): داوری باید به صورت عینی، علمی و بدون اعمال نظرهای شخصی انجام شود. داوران موظفند آرا و نظرات خود را به وضوح و همراه با دلایل علمی و مستندات ارائه کنند.

• شناسایی منابع و سرقت علمی (Acknowledgement of Sources): داوران موظفند منابعی را که نویسنده به آن‌ها ارجاع نداده، شناسایی کنند. همچنین هرگونه شباهت یا همپوشانی قابل‌توجه میان مقاله تحت بررسی با سایر مقالات منتشرشده باید به سردبیر گزارش شود.

۳. وظایف و مسئولیت‌های نویسندگان (Duties of Authors)

• اصالت اثر و گزارش دهی علمی (Originality & Reporting Standards): نویسندگان باید نتایج پژوهش خود را به صورت صادقانه، دقیق و بدون دستکاری یا ساخت داده‌ها ارائه دهند. مقاله ارسالی باید حاصل کار پژوهشی اصیل نویسندگان باشد.

• عدم ارسال همزمان یا موازی (Multiple or Concurrent Publication): ارسال همزمان یک مقاله به چند نشریه، یا ارسال مقاله‌ای که قبلاً در نشریه دیگری چاپ شده یا تحت داوری است، خلاف اخلاق نشر بوده و منجر به رد فوری مقاله خواهد شد.

• حق مالکیت فکری و ارجاع‌دهی (Acknowledgement of Sources): نویسندگان موظفند به تمام آثار و مقالاتی که در شکل‌گیری پژوهش آن‌ها مؤثر بوده‌اند، به درستی ارجاع دهند. استفاده از جملات یا ایده‌های دیگران بدون ذکر منبع (سرقت علمی) به هیچ وجه پذیرفته نیست.

• تعیین دقیق نویسندگان (Authorship of the Paper): عنوان «نویسنده» صرفاً باید به کسانی اطلاق شود که سهم عمده‌ای در طراحی، اجرا، تحلیل یا نگارش مقاله داشته‌اند. نام سایر افرادی که در بخش‌های خاصی همکاری داشته‌اند باید در بخش سپاسگزاری ذکر شود. نویسنده مسئول موظف است تاییدیه نهایی نسخه ارسالی را از تمامی همکاران دریافت کند.

• افشای تعارض منافع و منابع مالی (Disclosure & Conflicts of Interest): نویسندگان باید هرگونه تعارض منافع احتمالی (مالی، شخصی یا سازمانی) که ممکن است بر نتایج پژوهش اثرگذار باشد را افشا نمایند. همچنین تمامی منابع تامین مالی پژوهش باید به وضوح در مقاله ذکر شود.

۴. فرآیند رسیدگی به شکایات و گزارش‌های تخلف (Complaints and Appeals Process)

نشریه «پردازش علائم و داده‌ها» مسیر شفافی را برای دریافت و رسیدگی به شکایات نویسندگان، داوران یا سایر پژوهشگران فراهم نموده است. شکایات مربوط به رفتار سردبیر، کادر اجرایی، داوران یا فرآیند داوری باید به صورت مکتوب به ایمیل رسمی نشریه ارسال شود. سردبیر یا کمیته صیانت از اخلاق نشر نشریه، موارد دریافتی را بر اساس رویه‌های استاندارد COPE بررسی کرده و ظرف مدت حداکثر ۴ هفته پاسخ اولیه و نتیجه اقدامات را به شاکی ابلاغ خواهد کرد. در صورت لزوم، موضوع به معاونت پژوهشی پژوهشگاه ارجاع داده می‌شود.

۵. سیاست اصلاح، ابطال و پس‌گیری مقالات (Retraction & Correction Policy)

فارسی:
چنانچه پس از انتشار مقاله مشخص شود که خطا یا تخلف علمی رخ داده است، نشریه اقدامات زیر را بر اساس استانداردهای بین‌المللی اعمال می‌کند:

1. اصلاحیه (Correction/Erratum): برای خطاهای غیرعمدی و جزئی که به ساختار علمی مقاله آسیب نمی‌زند، اصلاحیه صادر و به مقاله اصلی لینک می‌شود.

2. بیانیه رفع مسئولیت یا ابهام (Expression of Concern): در صورت وجود ظن قوی به تخلف که تحقیقات درباره آن هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است، این بیانیه منتشر می‌شود.

3. پس‌گیری یا ابطال مقاله (Retraction): در صورت احراز سرقت علمی گسترده، ساختگی بودن داده‌ها، ارسال همزمان یا خطاهای علمی فاحش که کل نتایج را بی‌اعتبار کند، مقاله رسماً ابطال شده و بیانیه ابطال در وب‌سایت نشریه جایگزین فایل مقاله خواهد شد.

۶. دسترسی آزاد و کپی‌رایت (Open Access & Copyright Policy)

این نشریه یک نشریه با دسترسی آزاد (Open Access) است. مقالات منتشر شده تحت مجوز بین‌المللی Creative Commons Attribution ۴.۰ International (CC BY ۴.۰) در دسترس عموم قرار می‌گیرند. این مجوز به کاربران اجازه می‌دهد مقالات را دانلود، بازنشر، توزیع و استفاده کنند، مشروط بر اینکه به نام نویسندگان اصلی و نشریه به درستی ارجاع داده شود. حق مالکیت مادی و معنوی اثر متعلق به نویسندگان است.